Long hồ ngọa bệnh

Tác giả: Nguyễn Cư Trinh 阮居楨 (1716-1767)

龍湖卧病

五九浮名又一年

無能偏有武侯煩

天朦瘴癘客多病

豈意龍蛇妒誹賢

Ngũ cửu phù danh hựu nhất niên

Vô năng thiên hữu võ hầu phiền 

Thiên mông chướng lệ khách đa bệnh 

Khởi ý long xà đố phỉ hiền

Dịch nghĩa: 

Nằm ốm ở Long hồ 

Lại thêm một năm nữa của tuổi năm mươi chín đeo đẳng hư danh, 

Không tài cán mà việc cũng nhiều như việc Võ Hầu; 

Trời đầy lam chướng nên khách mang nhiều bệnh, 

Há đâu hạn Rồng, Rắn lại ghét cả người hiền.

Dịch thơ: 

I 

Năm chín hư danh, thêm một năm, 

Võ Hầu đống việc, thiếu tài năng; 

Trời nhiều lam chướng, người nhiều bệnh, 

Cái hạn Long Xà ghét bỏ chăng. 

                                             Ngô Văn Phú 

II 

Sáu mươi năm bám hư danh, 

Bất tài, việc bộn hơn anh Võ Hầu; 

Chướng khí nhiều, khách ốm đau, 

Chăng là Rồng, Rắn ghét đâu người hiền. 

                                                     Đỗ Quang Liên 

Chú thích: 

- Nguyễn Cư Trinh, tên chữ là Nghi, hiệu Đoan Am, quê An Hòa, Hương Trà, Thừa Thiên, làm quan thời chúa Nguyễn Võ Vương, có nhiều kế sách mở mang kinh tế, giúp chúa Nguyễn có công. Thời quyền thần Trương Phúc Loan, ông vẫn sống cương trực, luôn tố cáo những tệ hại do Loan gây ra, mà Loan cũng không làm gì nổi. Tác phẩm: Sãi vãi, Đạm Am thi tập. 

- Võ Hầu: tức Gia Cát Lượng, mưu thần nhà Hán. 

- Long, Xà: Năm Thìn là năm Rồng, năm Tỵ là năm Rắn, những năm này thường có hạn. Thơ cổ Trung Quốc: “Tuế ư long xà hiền nhân ta” nghĩa là tuổi đến năm Rồng, năm Rắn, người hiền cũng phải kêu ka.

Thành đông cư

Tác giả: Đặng Minh Bích 鄧明碧

城東居

歸得城東地一弓

市喧不到此湖中

可人詩思年年有

月下梅敲竹裡風

Quy đắc thành đông địa nhất cung

Thị huyên bất đáo thử hồ trung 

Khả nhân thời tứ niên niên hữu 

Nguyệt hạ mai xao trúc lý phong

Dịch nghĩa:  

Nhà ở phía Đông thành 

Có được một mảnh đất phía Đông thành, 

Sự ồn ào của phố xá không đến được trong hồ; 

Khá thay tứ thơ luôn luôn vẫn có,

Dưới trăng, cành mai xao động, gió qua khóm trúc.

Dịch thơ: 

I 

Ở phía Đông thành, đất một khoanh, 

Ồn ào đâu tới chốn hồ xanh; 

Cũng may năm tháng, thơ còn tứ, 

Mai ngát, trăng thanh, trúc động cành. 

                                             Ngô Văn Phú 

II 

Còn một mảnh đất thành Đông, 

Ồn ào phố xá, riêng lòng lâng lâng; 

Ý thơ ngày tháng ung dung, 

Mai lồng trăng rọi, trúc mừng gió đưa. 

                                                          Hoa Bằng 

III 

Trở về mảnh đất thành Đông, 

Ồn ào phố chợ chẳng vương mặt hồ; 

Năm năm dào dạt tứ thơ, 

Mai vờn ánh nguyệt, gió lùa khóm tre. 

                                                    Đỗ Quang Liên 

Chú thích: 

Đặng Minh Bích quê làng Bạch Đường, huyện Nam Đàn, Nghệ An, đỗ Tiến sỹ năm 1484, đời Lê.

Dã hành

Tác giả: Phù Thúc Hoành 芙叔横

野行

雨過雲山碧

林幽溪水清

斷橋行客少

時有野鷄聲

Vũ quá vân sơn bích

Lâm u khê thủy thanh 

Đoạn kiều hành khách thiểu 

Thời hữu dã kê thanh

Dịch nghĩa:  

Đi trên đường quê 

Mưa tạnh, núi mây xanh biếc, 

Rừng sâu, nước khe rất trong, 

Cầu đứt, ít người qua lại, 

Thỉnh thoảng có tiếng gà xóm quê gáy.

Dịch thơ:

I 

Mưa tạnh, núi mây biếc, 

Rừng sâu, khe  nước trong; 

Cầu đứt, người qua ít, 

Thi thoảng tiếng gà đồng. 

Ngô Văn Phú

II 

Tạnh mưa mây núi thêm xanh, 

Rừng sâu, suối cũng trong lành hơn xưa; 

Gẫy cầu, người ít lại qua, 

Xóm quê, thỉnh thoảng tiếng gà cất lên.

                                                  Đỗ Quang Liên

 

Cổ ý

Tác giả: Phù Thúc Hoành 芙叔横

古意

苛葉綠如蓋

荷花紅似顏

思君未不見

池上空盤丸

Hà diệp lục như cái 

Hà hoa hồng tự nhan 

Tư quân vị bất kiến 

Trì thượng không bàn hoàn

Dịch nghĩa:  

Ý xưa 

Lá sen xanh như chiếc lọng, 

Bông sen hồng như gương mặt; 

Nhớ ai mà chưa được gặp, 

Trên bờ ai thơ thẩn hoài.

Dịch thơ: 

I 

Lá sen xanh tựa lọng, 

Hoa đỏ như mặt người; 

Nhớ ai mà chẳng gặp, 

Bờ ao thơ thẩn hoài. 

                    Ngô Văn Phú 

II 

Lá sen xanh tựa lọng che, 

Bông sen hồng tựa mặt huê ưa nhìn; 

Nhớ mong mình chửa gặp mình, 

Bên ao luống những loanh quanh thẫn thờ. 

                                                         Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Ngô Thúc Hoành tên chữ là Nhiệm Nhân, người làng Phù Xá, huyện Kim Hoa (nay thuộc huyện Sóc Sơn, Hà Nội). Học vấn uyên thâm, nhưng không đi thi. Được làm Hàn lâm học sỹ, dạy Kinh Dịch ở Quốc Tử Giám. Vợ là bà Ngô Chi Lan.

520. Trương gia phố tức sự

Tác giả: Phùng Khắc Khoan 馮克寬

張家浦即事

寒墜時來曉晷多

好逢春日樹生花

纒鞍婦女奔如電

弄鉢闍黎轉似車

Hàn trụy thời lai hiểu quỹ đa 

Hảo phùng xuân nhật thụ sinh hoa

Triền yên phụ nữ bôn như điện 

Lộng bát xà lê chuyển tự xa

Dịch nghĩa:  

Đến phố Trương Gia tức sự 

Lúc rét lui, nhiều ánh mặt trời buổi sáng, 

May gặp ngày Xuân, cây nở hoa; 

Phụ nữ gắn chặt yên ngựa chạy như chớp 

Nhà sư cầm bát cũng chuyển như xe.

Dịch thơ: Đỗ Quang Liên 

I 

Rét lui ánh sớm trải chan hòa, 

Mừng gặp ngày Xuân cây trổ hoa; 

Trên ngựa, đàn bà phi tựa chớp, 

Bát nâng, sư sãi chuyển như xe. 

II 

Rét lui, nắng sớm đầy trời, 

Gặp Xuân, cây cối bời bời nở hoa; 

Trên yên, vun vút đàn bà, 

Bát nâng, sư bước, chân là xe lăn.