245. Tích xuân

Tác giả: Nguyễn Tử Thành 阮子成

惜春

老盡鶯聲蝶又殘

花神著意為人慳

清香不入荼蘼夢

九十春隨夜雨闌

Lão tận oanh thanh, điệp hựu tàn

Hoa thần trước ý vị nhân khan

Thanh hương bất nhập đồ mi mộng

Cửu thập xuân tùy dạ vũ lan

Dịch nghĩa: 

Tiếc xuân
Tiếng oanh vắng hẳn, bướm lại tàn,

Thần hoa có ý sẻn với người;

Hương thơm không còn len vào giấc mộng đẹp,

Chín chục ngày xuân mòn mỏi theo giọt mưa đêm.

Dịch thơ: 

I 

Bướm, oanh sao nỡ chóng lìa tan, 

Con tạo ghen chi với thế gian; 

Giấc mộng đồ mi hương đã nhạt, 

Ngày xuân chín chục, giọt mưa tàn. 

                                              Tuấn Nghi 

II 

Giọng oanh khàn, cánh bướm phai, 

Thần hoa keo kiệt với người trần gian; 

Mộng đồ mi vắng mùi hương, 

Ngày xuân chín chục trôi cùng mưa đêm. 

                                                  Đỗ Quang Liên

Xuân nhật khê thượng vãn hành

Tác giả: Nguyễn Tử Thành 阮子成 

Dịch thơ:Đỗ Quang Liên

春日溪上晚行

春盡溪邊事事幽

輕紅滿地冷雲收

行行不覺天將晚

月在松梢水在頭

Xuân tận khê biên sự sự u

Khinh hồng mãn địa lãnh vân thu

Hành hành bất giác thiên tương vãn

Nguyệt tại tùng tiêu thuỷ tại đầu

Dịch nghĩa: 

Chiều xuân dạo bên bờ suối 

Mùa xuân đã đến tận bên suối, cảnh vật đều thanh u,

Màu hồng nhạt đầy mặt đất, mây lạnh tan hết;

Đi, đi mãi, bất giác trời sắp tối,

Trăng trên ngọn tùng, suối đầu nguồn.

Dịch thơ:

I 

Thanh u tận suối đượm màu xuân,

Đầy đất hồng phai mây lạnh tan; 

Đi miết, không hay trời sắp tối, 

Ngọn thông trăng rãi, nước đầu nguồn. 

II 

Xuân về tận suối thanh u, 

Nhạt hồng đầy đất, vắng thưa mây trời; 

Cứ đi, bất giác tối rồi, 

Ngọn thông trăng rãi, nước nơi đầu nguồn.

Chú thích: 

Câu 3 có sách ghi là “…thiên tương hiểu” (không phải chữ Vãn)

Cố viên

Tác giả: Nguyễn Tử Thành 阮子成

故園

西風冉冉鬢邊花

薄宦留人苦憶家

歸思正愁秋正好

一團寒露未開花

Tây phong nhiễm nhiễm mấn biên hoa

Bạc hoạn lưu nhân khổ ức gia

Quy tứ chính sầu thu chính hảo

Nhất đoàn hàn lộ vị khai hoa

Dịch nghĩa: 

Vườn xưa 

Gió tây lay động hoa bên mái tóc,

Chức quan bạc bẽo giữ người ta lại, khổ nỗi nhớ nhà;

Ý muốn về đang day dứt, mùa thu đang đẹp,

Một chòm móc lạnh trên nụ hoa chưa nở.

Dịch thơ: 

I 

Gió tây dịch tóc lại bên hoa, 

Chức mọn giam chân, chỉ nhớ nhà; 

Khắc khoải mong về, thu đến đẹp, 

Nụ tầm xuân đón giọt sương sa. 

                                            Tuấn Nghi 

II 

Gió may vờn tóc bên hoa, 

Giam chân chức mọn, nhớ nhà miên man; 

Mong về khắc khoải, thu sang, 

Một chùm móc lạnh chưa tan trong ngần.

                                               Đỗ Quang Liên

U cư

Tác giả: Nguyễn Tử Thành 阮子成 

Dịch thơ: Đỗ Quang Liên

幽居

砌纈苔斑壁縷蝸

東風不管長庭莎

日長睡起渾無事

閒看遊絲抱落花

Thế hiệt đài ban bích lũ oa

Đông phong bất quản trưởng đình sa

Nhật trường thuỵ khởi hồn vô sự

Nhàn khán du ti bão lạc hoa

Dịch nghĩa: 

Chỗ ở thanh u

Thềm rêu loang vách vết sên bò,

Gió xuân mặc sức cho cỏ trên sân lên tốt;

Ngày dài ngủ dậy, chẳng có việc gì làm,

Nhàn rỗi nhìn sợi tơ trời vương phải cánh hoa rơi.

Dịch thơ:

I
Thềm rêu, vách ngấn vệt sên dài,  

Gió mặc sân nhà cỏ mọc tươi; 

Ngủ dậy, ngày nhàn, ngồi lặng ngắm,

Tơ trời vướng vít cánh hoa rơi.

II 

Thềm rêu vách ngấn sên dây, 

Gió xuân bỏ mặc cỏ dầy góc sân; 

Ngày nhàn, ngủ dậy ngồi nhìn, 

Tơ trời vương cánh cánh hoa tàn bay bay. 

Chú thích: 

Tơ trời là một loại tơ do côn trùng nhả ra, bay trên không. Thẩm Ước có câu thơ: “Du ti ánh không chuyển”, nghĩa là Tơ trời lấp lánh bay trên không trung.

Tiếu đỗ vũ

Tác giả: Nguyễn Tử Thành 阮子成

誚杜宇

自古皆云蜀帝魂

巢居獨得眾禽尊

飛來只愛春山好

殿閣荒涼煙雨村

Tự cổ giai vân thục đế hồn

Sào cư độc đắc chúng cầm tôn

Phi lai chỉ ái xuân sơn hảo

Điện các hoang lương yên vũ thôn

Dịch nghĩa: 

Trách chim cuốc

Từ xưa đều nói là hồn Thục đế,

Loài ở tổ, riêng ngươi được các chim tôn trọng;

Bay tới, chỉ vì thích núi xuân đẹp,

Để điện các hoang lạnh, nơi khói mờ, mưa phủ.

Dịch thơ:

I

Xưa đồn Thục đế hoá thành mi,

Chim chóc, riêng mi được nể vì;

Núi đẹp xuân tươi mi thích chí,

Tiêu điều đất nước, có hay gì! 

                                         Hoàng Lê 

II 

Mang hồn vua Thục bao đời, 

Giống chim, mi được cả loài suy tôn; 

Về đây, vui cảnh núi non, 

Bỏ nơi điện các lạnh lùng khói mưa. 

                                                Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Hồn Thục Đế: Sách Thành Đô ký chép: “Đỗ Vũ tử, kỳ hồn hóa vi điểu, danh Đỗ Quyên”, nghĩa là Vua nước Thục Đế là Đỗ Vũ khi chết, hồn đã hóa thành chim, gọi là Đỗ Quyên.