Ngọ thụy

Tác giả: Huyền Quang 玄光

午睡

雨過溪山淨

楓林一夢涼

反光塵世界

開眼醉茫茫

Vũ quá khê sơn tịnh 

Phong lâm nhất mộng lương 

Phản quang trần thế giới 

Khai nhãn tuý mang mang

Dịch nghĩa: 

Ngủ trưa 

Sau mưa, khe và núi đều sạch làu, 

Một giấc mộng mát mẻ trong rừng phong; 

Ngoảnh nhìn lại cõi đời bụi bặm, 

Mở mắt, mà dường như say choáng váng.

Dịch thơ: 

I

Mưa tạnh núi khe sạch, 

Rừng phong một giấc mơ; 

Ngoảnh nhìn đời bụi bặm, 

Mở mắt dường say sưa. 

                                Đỗ Văn Hỷ 

II

Núi, khe tĩnh sạch sau mưa, 

Rừng phong ngon giấc cơn mơ mát lành; 

Cõi trần nhìn lại chung quanh, 

Rõ ràng mở mắt, say mèm bâng khuâng…

                                                        Đỗ Quang Liên 

III

LA SIESTE

Paisibles après la pluie sont ravines et monts.

Dans la forêt d'érables, après un sommeil profond,

On jette un coup d'oeil vers le monde terrestre:

Tout s'estompe autour, tout comme dans l'ivresse.

Traduit par Phan Hoàng Mạnh

 

165. Xuân nhật tức sự

Tác giả: Lý Đạo Tái (Huyền Quang 1254-1334) 李道載玄光

春日即事 
二八佳人刺繡遲
紫荊花下囀黃鸝
可憐無限傷春意
盡在停針不語時

Nhị bát giai nhân thích tú trì 

Tử kinh hoa hạ chuyển hoàng ly 

Khả liên vô hạn thương xuân ý 

Tận tại đình châm bất ngữ thì

Dịch nghĩa: 

Tức cảnh ngày xuân 

Người đẹp tuổi vừa đôi tám, ngồi thêu gấm chậm rãi, 

Dưới lùm hoa tử kinh, líu lo tiếng chim oanh vàng; 

Thương biết bao nhiêu cái ý thương xuân của nàng, 

Cùng dồn lại ở một giây phút, dừng kim và im phắc.

Dịch thơ: 

I 

Lỏng tay thêu gấm, gái yêu kiều, 

Hoa rợp, oanh vàng lảnh lót kêu; 

Bao nỗi thương xuân, thương biết mấy, 

Là khi không nói, chợt dừng thêu.

                                                   Huệ Chi 

II 

Lỏng tay thêu, gái yêu kiều, 

Dưới hoa, lảnh lót tiếng kêu oanh vàng; 

Thương thay dồn nén bẽ bàng, 

Là khi ngồi lặng, chợt dừng mũi kim. 

                                             Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Đạo Tái là người hương Vạn Tải, châu Nam Sách, lộ Lạng Giang (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh). Hai mươi tuổi đỗ thi hương, năm sau đỗ đầu thi hội, làm Viện Nội Hàn, nhưng sau đi tu. Ông được vua Trần Nhân Tông giao cho Pháp Loa thiền sư hướng dẫn, sau thành Tổ thứ 3 dòng thiền Trúc Lâm. Ông là nhà sư, đồng thời là thi sĩ đời Trần. Phan Huy Chú đã khen thơ ông: “ý tinh tế, cao siêu, lời thơ bay bướm, phóng khoáng”. Hiện nay còn khoảng 24 bài thơ. (Bài trên đã được xác minh lại là thơ thần đời Tống)

70. Tặng sĩ đồ tử đệ

Tác giả: Lý Đạo Tái - Huyền Quang (1254-1334) 李道載 玄光

贈仕途子弟

富貴浮雲遲未到

光陰流水急相催

何如小隱林泉下

一榻松風茶一杯

Phú quý phù vân trì vị đáo

Quang âm lưu thuỷ cấp tương thôi

Hà như tiểu ẩn lâm tuyền hạ

Nhất tháp tùng phong trà nhất bôi

Dịch nghĩa

Tặng những con em theo đường làm quan

Giàu sang như mây nổi chậm chưa đến,
Ngày tháng như nước trôi chảy qua nhanh.
Sao bằng ở ẩn chốn lâm tuyền,
Gió từ rặng thông thổi qua sạp giường, uống một chén trà.

Dịch thơ:

I

Giàu sang đến chậm như mây nổi, 

Ngày tháng tựa dòng nước cuốn nhanh. 

Thà sống ẩn mình trong xóm núi, 

Uống trà, hóng gió dưới thông xanh. 

                                           Nguyễn Hợp

II 

Mây nổi, giàu sang chậm đến ta, 

Thời gian như nước chảy mau qua. 

Sao bằng ở ẩn nơi rừng suối, 

Gió mát, giường tre, một chén trà. 

                                            Đỗ Quang Liên

III 

Giàu sang chậm tựa mây trôi, 

Thời gian như nước cấp thời chảy qua. 

Sao bằng ở chốn núi xa, 

Gió luồn qua sạp, chén trà thong dong. 

                                             Phan Hoàng Mạnh

IV 

Của cải mây trôi chậm đến ta, 

Tháng ngày nước chảy thấy mau qua. 

Đâu bằng ẩn dật nơi rừng suối, 

Giường sạp, gió thông, một chén trà. 

                                              Nguyễn Kinh Quốc

V 

Giàu sang đến chậm như mây nổi, 

Ngày tháng tựa dòng nước cuốn nhanh. 

Chẳng sánh ẩn mình nơi núi thẳm, 

Thông reo, giường mát, chén trà thanh. 

                                               Phùng Thị Hồng Vân

VI 

Phú quý phù du lâu chửa tới, 

Tháng ngày nước chảy gấp đang qua. 

Sao bằng về chốn lâm tuyền ẩn, 

Gió thoảng, giường tre, một chén trà. 

                                               Phạm Tùng Vĩnh

AUX DISCIPLES QUI POURSUIVENT LE MANDARINAT

La richesse arrive tard comme le nuage flottant

Le temps passe rapidement ainsi que l'eau courante.

Mieux vaut une vie retirée dans la forêt

Avec du vent des pins et une tasse de thé.

Traduit par Nguyễn Hợp

AUX JEUNES ÉTUDIANTS

Richesse et Honneur ressemblent aux nuages qui s'attardent

Le temps ressemble à l'eau qui coule rapidement.

Celà ne vaut pas une vie retirée dans la forêt

Sur un lit, avec une tasse de thé et du vent qui souffle légèrement.

Traduit par Trần Thân Mộc

AUX DISCIPLES QUI POURSUIVENT LA CARRIÈRE MANDARINALE

Honneurs et richesses sont éphémères comme des nuages flottants pas encore venus

Tandis que le temps est comme l'eau qui s'écoule rapidement.

Ne vaudrait-il pas mieux de mener une vie de reclus au paysage sylvestre

En face du vent des pins, on s'assied sur son lit et boit une tasse de thé.

Traduit par Trần Văn Trạch

CONSEIL AUX JEUNES QUI ASPIRENT À LA VIE MANDARINALE

Pareille aux nuages flottants, la richesse vient très lentement

Semblable aux courants d'eau, le temps passe vite.

Mieux vaut mener une vie retirée dans la montagne

Et, sur son lit, entendre le bruissement des pins avec une tasse de thé.

Traduit par Phùng Thị Hồng Vân

Quá Vạn Kiếp

Tác giả: Lý Đạo Tái - Huyền Quang (1254-1334) 李道載 玄光

過萬刼

諒州人物水流東

百歲光陰撚指中

回首故山凝望處

數行歸雁帖晴空

Lạng Châu nhân vật thuỷ lưu đông 

Bách tuế quang âm niễn chỉ trung 

Hồi thủ cố sơn ngưng vọng xứ 

Sổ hàng quy nhạn thiếp tình không

Dịch nghĩa: 

Qua Vạn Kiếp 

Nhân vật đất Lạng Châu như nước chảy về Đông, 

Trăm năm bóng quang âm chỉ trong nháy mắt; 

Ngoảnh lại non xưa nhìn đăm đăm, 

Vài hàng chim nhạn in bóng giữa trời quang.

Dịch thơ: 

I 

Về đông, nước chảy, người châu Lạng, 

Ngày tháng, trăm năm một thoáng nhanh;

Núi cũ, ngoảnh đầu đăm đắm ngóng,

Nhạn về in bóng giữa đồng xanh. 

                         Hoàng Trung Thông - Băng Thanh

II

Như nước về Đông, người đất Lạng, 

Trăm năm ngày tháng vút trôi nhanh;

Ngoái nhìn núi cũ lòng đau đáu, 

Bóng nhạn mấy hàng lướt khoảng xanh. 

                                                    Nguyễn Chân

III 

Lạng Châu nhân vật đâu còn, 

Trăm năm nháy mắt chỉ tròn vốc tay; 

Núi xưa, ngoảnh lại nhìn ngây, 

Trời quang, nhạn nối nhau bay in hình… 

                                                    Đỗ Quang Liên

IV 

Lượng Châu người tựa nước về Đông, 

Ngày tháng trăm năm thoáng đã xong;

Lặng ngắm non xưa khi ngoảnh lại, 

Nhạn về in bóng giữa từng không. 

                                             Lê Văn Nghĩa

EN PASSANT PAR VẠN KIẾP

Le courant humain de Lạng Châu file vers l’Est,

En un clin d’oeil, s’écoule le temps de cent ans;

Tournant la tête, on regarde fixement les anciens monts,

Se profilent quelques rangs d’hirondelles sur le serein firmament

                                                                                  Traduit par Đỗ Quang Liên 

Les personnages de Lang Chau sont dhommes dautre ère

En un clin d’oeil une vie humaine - cent ans frôlent.

Tournant la tête, on fixe un regard sur cette terre

Dans lazur quelques bandes doies sauvages senvolent.

                                                                                 Traduit par Nguyễn Chân

Les personnages de Luong Chau coulent comme leau vers l’Est

Passe comme un clin doeil le temps de cent ans.

On regarde fixement les anciennes montagnes quand tournant la tête.

Quelques rangées d’hirondelles au retour se profilent sur le serein firmament.

                                                                                  Traduit par Lê Văn Nghĩa




Chú thích: 
Vạn Kiếp (tên xã, đòi nhà Trần thuộc châu Nam Sách, lộ Lạng Giang, nay thuộc huyện Chí Linh, Hải Hưng) là nơi quân ta đã từng chiến thắng quân Nguyên. Trần Quốc Tuấn cuối đời trí sĩ cũng về ở đây, hiện nay vẫn còn đền thờ ông.