55. Hóa vận

Tác giả: Nguyễn Y Sơn (1121-1213) 阮依山

化運

眞身成萬象

萬象即真身

月殿榮丹桂

丹桂在一輪

Chân thân thành vạn tượng

Vạn tượng tức chân thân 

Nguyệt điện vinh đan quế 

Đan quế tại nhất luân

Dịch nghĩa: 

Biến hoá và chuyển vần 

Chân thân biến hóa thành muôn vàn hiện tượng*, 

Muôn vàn hiện tượng cũng là chân thân. 

Cũng như cung trăng làm cho cây quế đỏ tươi tốt, 

Nhưng cây quế đỏ vẫn ở trong cung trăng.

Dịch thơ: 

I

Chân thân thành vạn tướng, 

Vạn tướng cũng chân thân; 

Cung trăng tươi quế đỏ, 

Quế đỏ vẫn cung trăng. 

                        Đỗ Quang Liên

II

Một thực thân thành nghìn tướng sắc, 

Dẫu muôn nghìn cũng tức chân thân; 

Khác nào quế tốt muôn phần, 

Nghìn thu vẫn ở giữa vầng trăng trong. 

                                                    Phạm Tú Châu

Chú thích: 

Nguyễn Y Sơn không rõ tên thật, sinh năm Tân Sửu, niên hiệu Thiên Phù Duệ Vũ thứ hai, ông tu ở chùa Đại Tứ hương Đại Thông, quận Long Phúc, lập thành thế hệ thứ 19, dòng thiền Nam Phương.

*Chân thân là thân thể thực. Theo quan điểm nhà Phật, đó là cái thân trường tồn vĩnh viễn, bất sinh, bất diệt, tức là bản thể. Còn thân thể người ta và vạn vật chỉ là thân thể giả, tức là hiện tượng.

Thành chính giác

Tác giả: Nguyễn Y Sơn (1121-1213) 阮依山 

成正覺

如來成正覺

一切量等身

囬互不回互

眼晴童子神

Như lai thành chính giác 

Nhất thiết lượng đẳng thân 

Hồi hỗ bất hồi hỗ 

Nhãn tình đồng tử thần

Dịch nghĩa: 

Thành Phật 

Khi đức Như Lai đã thành Chính giác, 

Thì coi thân của vạn vật đều có lượng bằng nhau; 

Điều quanh co cũng trở thành không quanh co, 

Trong cái thần trong sáng của con mắt trẻ thơ.

Dịch thơ: 

I

Khi đức Như Lai thành chính quả, 

Muôn thân bỗng hoá lượng bằng nhau; 

Như trong ánh mắt thần con trẻ, 

Khuất khúc bao nhiêu cũng sạch làu. 

                                                       Huệ Chi 

II

Như Lai thành Chính giác, 

Mọi vật lượng bằng nhau;

Quanh quất không quanh quất, 

Thần mắt trẻ trong veo. 

                            Đỗ Quang Liên

III 

Như Lai bậc Chính giác cao, 

Coi thân muôn vật lượng đều bằng nhau; 

Bao nhiêu khuất khúc sạch làu, 

Tựa như mắt trẻ trong veo tuyệt vời.

                                             Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Chính giác: nguyên tiếng Phạn phiên âm là Tam Bồ Đề, là thành Phật. 

Mọi người đều có thân mà lượng bằng nhau, mọi người đều có thể thành Phật. 

Mắt trẻ: Ý nói cái trực quan huyền diệu, khi ngộ Đạo thì đồng nhất bản thân với “Đạo”, không phân biệt cái “tôi” với vạn vật chung quanh.