Thủy hỏa (nhị)

Tác giả: Lâm Khu 林區

水火 (二)

自古來参學

人人指為南

若人問新事

新事月初三

Tự cổ lai tham học 

Nhân nhân chỉ vị Nam

Nhược nhân vấn tân sự 

Tân sự nguyệt sơ tam

Dịch nghĩa: 

Nước và lửa (bài 2) 

Từ xưa đến nay người đến học đạo, 

Ai nấy đều chỉ vì một phương hướng; 

Ví bằng có người hỏi cái mới, 

Thì cái mới giống như trăng mồng ba.

Dịch thơ: 

I 

Từ cổ tới nay người học đạo, 

Chỉ vì một hướng, khác gì nhau. 

Ví bằng vệc mới, tìm ta hỏi, 

Việc mới, mồng ba, trăng buổi đầu. 

                                             Băng Thanh

II 

Người học đạo tự xưa nay, 

Chỉ vì một hướng ai hay thế nào; 

Việc mới, muốn hỏi ra sao? 

Thì như trăng mọc buổi đầu mùng ba. 

                                                Đỗ Quang Liên 

Thủy hỏa (I)

Tác giả: Lâm Khu 林區

水火 (一)

水火日相参

由來未可談

報君無處所

三三又三三

Thuỷ hoả nhật tương tham, 

Do lai vị khả đàm. 

Báo quân vô xứ sở, 

Tam tam hựu tam tam.

Dịch nghĩa: 

Nước và lửa (bài 1)

Nước, lửa ngày ngày thâm nhập lẫn nhau, 

Nguồn gốc của chúng không thể bàn đến được; 

Báo cho anh biết chúng không có xứ sở, 

Mà chỉ là cái "nhất như" và cái "nhất như" mà thôi.

Dịch thơ: 

I

Thuỷ hoả ngày ngày tham hợp lại, 

Do lai, khó nói cội nguồn đâu; 

Chớ lo mải miết tìm nơi chốn, 

Một mối chân như, rất nhiệm màu. 

                                        Băng Thanh

II

Nước lửa thâm nhập lẫn nhau, 

Cội nguồn của chúng biết đâu mà bàn; 

Chớ tìm xứ sở lan man, 

“Tam tam” và chỉ “Tam tam” nhiệm mầu.

                                                   Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Tam tam nghĩa là ba cộng với ba là sáu. "Tam tam hựu tam tam" nghĩa là trước là sáu, sau cũng là sáu. Đạo Phật có khái niệm “Lục tức Nhất” có nghĩa sáu tức là một, nghĩa là thứ bậc tu hành của các bậc Bồ Tát là sáu, nhưng đều nhằm đi tới “Một”, tức là thành Phật, mà Phật là trí tuệ, là bản thể. Đại ý các yếu tố nước, lửa, … hàng ngày xâm nhập lẫn nhau, tạo nên muôn vàn hiện tượng, nhưng cuối cùng cũng đều quy về bản thể.

10. Đáp Lý Thái Tông tâm nguyện chi vấn (Kỳ nhị)

Tác giả: Lâm Khu (Huệ Sinh) (?-1063) 林區惠生

答李太宗心願之問 其二
寂寂棱伽月
空空渡海舟
知空空覺有
三昧任通週 

Tịch tịch Lăng Già nguyệt

Không không độ hải chu 

Tri không không giác hữu, 

Tam muội nhậm thông chu.

Dịch nghĩa: 

Trả lời Lý Thái Tông hỏi về tâm nguyện (kỳ 2) 

Lặng lẽ như vầng trăng trên núi Lăng Già, 

Hư không như con thuyền vượt biển. 

Biết đúng cái không thì cái không hoá ra cái có, 

Và sẽ mặc ý mà đi và đi khắp tam muội⁽²⁾.

Dịch thơ: 

I

Lặng lẽ trăng Lăng Già, 

Thuyền không vượt biển ra; 

Biết lẽ không, lẽ có, 

Tam muội hiểu sâu xa. 

                      Đỗ Quang Liên

II

Như trăng lặng lẽ Lăng Già, 

Hư không, thuyền vượt biển xa ngàn trùng; 

Biết về lẽ có, lẽ không, 

Hiểu sâu Tam muội thoát vòng vô minh.

                                                       Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

1. Lâm Khu Huệ Sinh đi tu từ năm 19 tuổi, sau được vua Lý Thái Tông mời về triều, phong làm Đô tăng lục. Sau vua Lý Thánh Tông phong làm Tả nhai Đô tăng thống, ngang với tước Hầu. 

2. Tam muội: Ở đây chỉ cảnh giới của những người đã bỏ được mọi ràng buộc mà đi tới sự giải thoát.

Đáp Lý Thái Tông tâm nguyện chi vấn (kỳ nhất)

Tác giả: Lâm Khu (Huệ Sinh) (?-1063) 林區惠生



答李太宗心願之問 其一 
法本如無法
非有亦非空
若人知此法
眾生與佛同

Pháp bản như vô Pháp, 

Phi hữu diệc phi không, 

Nhược nhân tri thử Pháp 

Chúng sinh dữ Phật đồng.

Dịch nghĩa: 

Trả lời Lý Thái Tông hỏi về tâm nguyện 

Thế giới hiện tượng vốn như không có, 

Chẳng phải là có, cũng chẳng phải là không; 

Nếu người ta hiểu được cái nguyên lý ấy, 

Thì chúng sinh cũng đồng nhất với Phật.

Dịch thơ: 

I. 

Pháp tướng vốn như không có pháp, 

Mơ màng như có lại như không; 

Pháp này ví có người am hiểu, 

Thế tục, Như Lai một chữ đồng. 

                                              Nam Trân

II. 

Pháp tướng vốn đã là không, 

Chẳng là có, chẳng là không – mơ màng; 

Pháp này ai hiểu kỹ càng, 

Chúng sinh với Phật cũng đồng như nhau.

                                           Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Lâm Khu, người Đông Phù Liệt, huyện Long Đàm, châu Thượng Phúc (đời nhà Lê đổi là huyện Thanh Trì, nay thuộc Hà Nội), đạt danh hiệu Tăng Thống, đứng đầu thế hệ thứ 13 dòng thiền Nam Phương. Vua Lý Thái Tông phong là Đô Tăng Lục. Vua Lý Thánh Tông phong Tả Nhai Đô Tăng Thống, ngang với tước Hầu.