Thương ngô trúc chi ca kì thập nhị

Tác giả: Nguyễn Du 阮攸

蒼梧竹枝歌其十二

棠舟蘭棹日繽紛

往往來來不厭頻

記取畫船三五隻

最風流是布衣人

Đường chu lan tiếp nhật tân phân 

Vãng vãng lai lai bất yếm tần 

Ký thủ họa thuyền tam ngũ chích 

Nghiêm phong lưu thị bố y nhân

Dịch nghĩa:  

Bài ca trúc chi về đất Thương Ngô (bài 12) 

Thuyền bằng gỗ đường, chèo bằng gỗ lan, hàng ngày rộn ràng, 

Qua qua, lại lại nhiều lần không chán; 

Ghi được dăm ba chiếc thuyền vẽ, 

Thấy người chơi phong lưu nhất là người áo vải. 

Dịch thơ: 

I 

Thuyền lan, chèo quế dạo đua nhau,

Lại lại qua qua biết chán đâu; 

Thuyền vẽ năm ba, ghi nhớ lấy, 

Kia người áo vải nhất phong lưu. 

                Phạm Khắc Khoan - Lê Thước 

II

Thuyền lan, chèo quế rộn ràng, 

Hằng ngày chẳng chán bao lần lại qua; 

Họa thuyền chỉ thấy dăm ba,

Khách phong lưu nhất lại là bình dân. 

                                             Đỗ Quang Liên 

Chú thích: 

- Thuyền bằng gỗ Sa đường, chèo bằng gỗ Mộc lan, chỉ thuyền sang trọng. 

- Họa thuyền: thuyền vẽ, thuyền của khách chơi.

- Câu nói: Những người khách phong lưu chơi thuyền đây lại chính là những người bình dân buôn bán, chứ không phải là khách quý tộc.

555. Thương ngô trúc chi ca kì thập

Tác giả: Nguyễn Du 阮攸

蒼梧竹枝歌其十

斑竹煙筒尺二長

茶甌浮動雨前香

一來一往無人問

獨倚船窗正恨郎

Ban trúc yên đồng xích nhị trường 

Trà âu phù động vũ tiền hương 

Nhất lai nhất vãng nhân vô vấn 

Độc ỷ thuyền song chính hận lang

Dịch nghĩa:   

Bài ca trúc chi về đất Thương Ngô (bài 10) 

Ống điếu trúc đốm dài thước hai, 

Bình trà Vũ Tiền bốc hương lên; 

Một bên đi, một bên lại, không hỏi nhau, 

Người dựa cửa sổ thuyền một mình kia chính đương lúc giận chồng.   

Dịch thơ: 

I

Ống điếu tre hoa dài thước hai, 

Vũ Tiền thoang thoảng hương trà bay; 

Người đâu qua lại không chào hỏi, 

Ngồi dựa song thuyền chắc giận ai. 

                       Phạm Khắc Khoan - Lê Thước 

II 

Tre hoa, ống điếu thước hai, 

Vũ Tiền, chè thoảng hương bay ngọt ngào; 

Người qua lại chẳng hỏi chào, 

Song thuyền ngồi dựa, giận chao người chồng.

                                                           Đỗ Quang Liên 

Chú thích: 

- Ống điếu của người phong lưu làm bằng loại trúc có hoa (truyền thuyết nói: nước mắt hai bà Phi khóc vua Thuấn rơi xuống, khiến trúc miền ấy có đốm mà thành trúc hoa). 

- Vũ Tiền: tên một loại trà ngon, hái trước tiết Cốc Vũ, tháng 3.

Thương ngô trúc chi ca kì cửu

Tác giả: Nguyễn Du 阮攸

蒼梧竹枝歌其九

城北山榴紅更紅

城南垂柳不禁風

絮飛花落無人管

一夜隨流到廣東

Thành bắc sơn lựu hồng cánh hồng 

Thành nam thùy liễu bất câm phong 

Nhứ phi hoa lạc vô nhân quản 

Nhất dạ tùy lưu đáo quảng đông

Dịch nghĩa:   

Bài ca trúc chi về đất Thương Ngô (bài 9) 

Hoa sơn lựu đỏ ở phía Bắc thành lại càng đỏ thêm, 

Liễu rủ ở phía Nam thành không ngăn được gió; 

Tơ bay, hoa rụng không ai để ý, 

Chỉ một đêm là theo dòng nước trôi đến Quảng Đông.

Dịch thơ: 

I 

Thành Bắc đầy non lựu đỏ hồng, 

Thành Nam trước gió liễu bay tung; 

Tơ rơi, hoa rụng không ai đoái, 

Một tối xuôi dòng đến Quảng Đông. 

                       Phạm Khắc Khoan - Lê Thước 

II 

Thành Bắc sơn lựu đỏ hồng, 

Thành Nam liễu rủ bay tung gió trời; 

Ai nhìn hoa rụng tơ rơi,

Theo dòng đêm tới xa vời Quảng Đông. 

                                                Đỗ Quang Liên 

Thương ngô trúc chi ca kì bát

Tác giả: Nguyễn Du 阮攸

蒼梧竹枝歌其八

鷄籠山在水中央

萬頃煙波共渺茫

相約東家具舟楫

天妃閣上共焚香

Kê lung sơn tại thủy trung ương 

Vạn khoảnh yên ba cộng diểu mang 

Tương ước đông gia cụ chu tiếp 

Thiên phi các thượng cộng phần hương 

Dịch nghĩa:  

Bài ca trúc chi về đất Thương Ngô (bài 8) 

Núi Kê Lung ở ngay giữa nước, 

Muôn khoảnh khói sóng đều mênh mang; 

Hẹn với người láng giềng phía Đông sắm thuyền và chèo, 

Cùng nhau lên thắp hương ở gác Thiên Phi.

Dịch thơ: 

I 

Núi Kê Lung ở giữa dòng sông, 

Muôn khoảnh yên ba ngó mịt mùng; 

Hẹn với chủ nhà thuyền để sẵn, 

Lên Thiên Phi các thắp hương cùng. 

                           Phạm Khắc Khoan - Lê Thước 

II 

Núi Kê Lung giữa dòng sông, 

Muôn trùng khói sóng mịt mùng khơi vơi; 

Hẹn nhau thuyền đủ chèo bơi, 

Lên Thiên Phi các cùng người thắp hương. 

                                                         Đỗ Quang Liên

   

Chú thích: 

- Kê Lung: quả núi hình tròn như cái lồng gà. 

- Thiên Phi các: gác thờ hai bà Phi vợ vua Thuấn là Nga Hoàng và Nữ Anh.

550. Thương ngô trúc chi ca kì ngũ

Tác giả: Nguyễn Du 阮攸

蒼梧竹枝歌其五

浪花雙棹疾如飛

看罷龍舟抵暮歸

生面相逢無畏避

瓠犀微露笑南夷

Lãng hoa song trạo tật như phi 

Khán bãi long chu để mộ quy 

Sinh diện tương phùng vô úy tị 

Hồ tê vi lộ tiếu nam di

Dịch nghĩa:  

Bài ca trúc chi về đất Thương Ngô (bài 5) 

Đôi chèo tung sóng chạy như bay, 

Xem đua thuyền rồng xong đến tối mới về; 

Mặt lạ gặp nhau không hề sợ tránh, 

Hàm răng trắng đều như hạt bầu hơi hé cười thấy chúng ta là người Nam Di.

Dịch thơ: 

I

Chèo rượt như bay nổi sóng hoa, 

Thuyền rồng xem đoạn, chiều về nhà, 

Gặp người lạ mặt không hề lánh, 

Hé lộ răng bầu, cười chúng ta. 

                             Phạm Khắc Khoan - Lê Thước 

II 

Đôi chèo tung sóng như bay, 

Thuyền rồng đua đoạn, chiều quay trở về; 

Lạ người, gặp chẳng e dè, 

Hàm răng trắng thấy Nam Di, hé cười. 

                                                   Đỗ Quang Liên